piątek, 30 grudnia 2016

Prawda o alkoholu czyli jak postępować przed i po...



Święta już za nami, ale to nie koniec dobrej zabawy. Zaraz powitamy Nowy Rok, więc impreza sylwestrowa tuż, tuż… Potem długi karnawał obfitujący w bale i prywatki. Większości imprez towarzyszy obficie zaopatrzony bufet. Znane powiedzenie mówi, że jak bawić się, to na całego! Tylko jak obudzić się następnego ranka po imprezie bez żadnych dolegliwości? Co zrobić, gdy jednak „przegięliśmy” i kac nas dopadł?


Trzeba pamiętać, że gdy pijemy alkohol, wchłania się on już w ustach i w przełyku. Następnie wędruje do żołądka i jelit. Alkohol dostaje się do układu krwionośnego i krąży po całym organizmie. Większość alkoholu jest rozkładana w wątrobie, gdzie dociera z krwią. Pierwszym produktem rozkładu alkoholu jest związek chemiczny o nazwie aldehyd octowy. To on właśnie powoduje nieprzyjemne objawy, zwane kacem - rozszerzenie naczyń krwionośnych i zaczerwienienie skóry, uczucie intensywnego ciepła, pulsujący ból głowy, pocenie się, zawroty głowy i nudności…


Czy kaca można „wyleczyć”? Niestety, nie. Kac będzie trwał, dopóki aldehyd octowy nie zostanie rozłożony i wydalony z organizmu. Można jedynie zminimalizować nieprzyjemne objawy. Skorzystajmy ze sprawdzonych, naturalnych metod:
  • Pij regularnie przez cały dzień wodę, najlepiej niegazowaną wodę mineralną, wodę z sokiem cytryny lub octem jabłkowym. Jednym ze skutków spożywania etanolu jest odwodnienie i utrata witaminy C.
  • Wypij sok z kiszonej kapusty lub buraków ewentualnie wodę z kiszonych ogórków. Kiszonki są bogate w potas, wapń, żelazo oraz witaminy, zwłaszcza witaminę C i witaminy z grupy B w związku z tym uzupełniają niedobór minerałów i witamin utraconych przez organizm. Ponadto zawarte w kiszonkach bakterie probiotyczne pozytywnie wpływają na osłabioną florę bakteryjną jelit i pomagają w oczyszczaniu organizmu z toksyn.
  • Wypij sok z pomidorów. Pomidory zawierają dużo potasu, który jest potrzebny do normalizacji pracy serca, prawidłowego przewodnictwa nerwowego i funkcjonowania mięśni.
  • Uzupełnij niedobory witamin i minerałów. Pij soki owocowe (sok pomarańczowy i porzeczkowy mają najwięcej witaminy C) i warzywne rozcieńczone wodą.
  • Pij herbatę ziołową z miętą, imbirem lub rumiankiem. Pomoże to złagodzić mdłości i zawroty głowy.
  • Dodaj miód do wody, którą pijesz. Dzięki zawartości cukru – fruktozy, miód wspomaga metabolizm i oczyszczanie zatrutego alkoholem organizmu. Jednym ze skutków spożywania etanolu jest spadek poziomu glukozy we krwi wskutek zwiększonej przemiany materii.
  • Zjedz jogurt naturalny lub wypij kefir. Fermentowane produkty mleczne wspomagają wchłanianie cukrów.
  • Weź letnią kąpiel lub zrób niezbyt gorący prysznic. Oczyścisz skórę z toksycznych produktów powstałych z rozkładu alkoholu. Rozluźnisz mięśnie i zrelaksujesz się.
  • Idź na spacer. Oddychaj głęboko. Oczyścisz i dotlenisz organizm. Pozbędziesz się bólu głowy i rozruszasz mięśnie.
  • Wyśpij się. Nie żałuj sobie relaksu i zrób nawet kilka drzemek w ciągu dnia.
  • Zjedz śniadanie i wartościowy, lekkostrawny posiłek w ciągu dnia. Najlepsza jest zupa warzywna, niezbyt tłusty rosół, zupa pomidorowa,  ogórkowa czy barszcz z buraków.


Alkohol jest znany ludzkości od tysięcy lat. Posiada wszechstronne zastosowanie w medycynie, kuchni i stanowi tzw. „używkę towarzyską”. Spirytus używany jest od dawna jako środek dezynfekujący rany, środek znieczulający w medycynie, sporządza się na nim nalewki lecznicze i pobudzające apetyt. Jednak jak wszystko, co używane w nadmiarze, może nam zaszkodzić. Butelka 700ml. spirytusu zawiera śmiertelną dla człowieka dawkę etanolu.


„ Wszystkie substancje to trucizny; nie ma wśród nich żadnej, która nie byłaby trucizną. Tylko dawka odróżnia truciznę od lekarstwa” (Paracelsus 1493-1541)


Wiec, jak przewidział to Paracelsus „zwiększenie dawki dowolnej substancji chemicznej (w tym przypadku alkoholu) prowadzi do nasilenia objawów, aż do momentu pojawienia się negatywnych i nieprzyjemnych skutków”. Słynny farmakolog wyróżnił kilka stadiów zatrucia alkoholowego, nazwanych przez niego „czterema oznakami D”
  • Oszołomiony i zachwycony ( Dizzy and Delightfull) stężenie we krwi 100 mg/100ml
  • Pijany i chuligański ( Drunk and Disorderly) stężenie we krwi 200mg/100ml
  • Pijany „w trupa” ( Dead Drunk) stężenie we krwi 300mg/100ml
  • Zagrożony zgonem ( Danger of Death) stężenie we krwi 400mg/100ml
Szybkość usuwania alkoholu z krwi jest różna u różnych osób. Wynosi około 8mg/100ml krwi na godzinę u osób niepijących. Natomiast osoby często używające alkoholu mogą się oczyszczać z szybkością 39 mg. na 100ml. krwi na godzinę. Czyli 1 jednostkę alkoholu osoba niepijąca wydali w czasie około 3 godzin, natomiast osoba często pijąca może to zrobić w ciągu 30-40 minut.


Ile alkoholu jest w alkoholu?  Lampka wina 11% (o pojemności 100ml), kieliszek wódki 43% (o pojemności 25 ml) i piwo 3,8 % ( o pojemności 300ml) zawierają podobną ilość czystego alkoholu etylowego czyli 9 g.


Czy wszyscy ludzie reagują w taki sam sposób na alkohol? Okazuje się, że nie ma na to reguły. Decydują o tym indywidualne właściwości osobnicze, genetyczne, płci i rasy. Zauważa się, że kobiety przyswajają do krwi więcej alkoholu niż mężczyźni. Związane to jest z ich niższą masą ciała i większą zawartością tkanki tłuszczowej w porównaniu do mięśni. Mężczyźni z reguły mają więcej wody w tkankach. Poza tym mężczyźni wytwarzają więcej enzymu rozkładającego alkohol - dehydrogenazy alkoholowej. Badania wykazują, że aktywność i ilość dehydrogenazy alkoholowej u człowieka zmienia się w ciągu dnia i w środkowej jego części jest najniższa. Zauważa się także różnice w podatności na  działanie alkoholu ludzi różnych ras. Wielu Japończyków i rdzennych mieszkańców Ameryki jest bardzo podatnych na działanie alkoholu. U nich genetycznie dehydrogenaza alkoholowa rozkłada alkohol o 70% wolniej niż u przeciętnego przedstawiciela rasy białej. Niektórzy Azjaci odziedziczyli enzymy o zmniejszonej aktywności, wskutek czego aldehyd octowy gromadzi się w ich organizmach i powoduje przykre dolegliwości. Natomiast niektórzy ludzie (zarówno Azjaci jak i biali) odziedziczyli bardzo aktywny enzym, który bardzo szybko  rozkłada alkohol. Dla tych osób spożywanie alkoholu w mniejszym stopniu wiąże się z przykrymi dolegliwościami.
Jak umiejętnie korzystać z alkoholu:
  • Odpocznij przed imprezą. Wyśpij się, osoby zmęczone są mniej odporne na alkohol.
  • Nigdy nie pij alkoholu na pusty żołądek. Zjedz potrawę zawierającą tłuszcz, spowolni to wchłanianie alkoholu. Awaryjnie może to być nawet kilka orzechów.
  • Zdecyduj się na jeden rodzaj alkoholu. Nie praktykuj mieszania trunków. Unikaj alkoholi, które prawdopodobnie najczęściej powodują kaca: niektóre gatunki czerwonego wina jak porto oraz niektóre wyroby spirytusowe jak brandy czy rum. Natomiast spożycie czystej wódki, raczej powoduje łagodniejsze objawy.
  • Nie popijaj alkoholu gazowanymi napojami i nie dodawaj ich do drinków. Dwutlenek węgla zawarty w napojach przyspiesza wchłanianie alkoholu do krwi.
  • Pij niegazowaną wodę pomiędzy kolejnymi porcjami alkoholu.
  • Rób przerwy między kolejnymi drinkami (optymalnie 20 minutowe )
  • Nie trzymaj alkoholu w ustach dłużej niż to konieczne do przełknięcia, nie pij też przez słomkę (alkohol wchłania się wtedy bardzo szybko).
  • Ogranicz palenie papierosów, gdy pijesz alkohol (chociaż dla palaczy może to być problem). Nikotyna potęguje efekt zatrucia alkoholowego



piątek, 8 lipca 2016

7 zasad zdrowego trybu życia według Prof. Bergera





Jak aktywnie i zdrowo przeżyć ponad 90 lat? Wystarczy trzymać się kilku prostych zasad. Tak twierdzi Prof. Berger,  fizjolog żywienia i twórca nauk żywieniowych w Polsce. Poniżej jego 7 zasad U, których sam przestrzegał przez całe życie. 

 

7U - wg. Prof. Stanisława Bergera

1-UROZMAICENIE...

Przygotowując posiłki dbajmy o ich urozmaicenie. Zwracajmy uwagę na to, żeby codziennie w naszym menu występowały produkty ze wszystkich grup żywnościowych. Używajmy w naszej kuchni produkty zbożowe, chude mięso, drób, warzywa, owoce, produkty mleczne i dobre tłuszcze. Zapewnimy w ten sposób naszemu organizmowi wszystkie składniki pokarmowe. Zadbamy o nasze zdrowie. Będziemy w dobrej kondycji psychicznej i fizycznej.

2-UMIARKOWANIE...

Każdy człowiek powinien jeść według indywidualnych upodobań i  potrzeb, jednak we wszystkim wskazany jest umiar.  Ważne jest utrzymanie właściwej masy ciała. Jeżeli jemy "do woli" to obserwujmy siebie. Gdy zauważymy, że tyjemy to znaczy że  jemy zbyt dużo. Natomiast w przypadku, gdy mamy normalną wagę ciała i zaczynamy chudnąć, to znaczy że pokarmu dostarczamy zbyt mało lub jest on mało wartościowy.

3-UREGULOWANIE...

Regularność to cenna cecha. Jeśli jej jeszcze nie posiadasz, możesz ją wypracować... Trzeba się starać, żeby między posiłkami były równe przerwy czasowe. Także wielkość posiłków powinna być dla nas optymalna. Nie wskazane jest zarówno przejadanie się jak i skąpe żywienie. Regularne odżywianie się o stałych porach pozwala na prawidłowe trawienie i równomierne dostarczanie składników pokarmowych naszemu organizmowi. Takie systematyczne dostarczanie energii naszemu ciału pozwala na kontrolowanie uczucia głodu i zachowaniu prawidłowej masy ciała.

4-UMIEJĘTNOŚĆ...

Podstawowa umiejętność zdrowego przygotowania potraw jest potrzebna każdemu człowiekowi, który jest zainteesowany własnym zdrowiem. Należy pamiętać,  że wartościowy posiłek można skomponować z tanich, łatwodostepnych produktów. Natomiast drogie, najzdrowsze produkty, nieumiejętnie przechowywane i przygotowywane, stracą witaminy i sole mineralne. Dobrej jakości produkty, bogate w niezbędne, nienasycone kwasy tłuszczowe NNKT pozwolą nam przyswoić witaminy rozpuszczalne w tłuszczach. Natomiast ryba czy chude mięso panierowane i smażone w dużej ilości tłuszczu stanie się bombą kaloryczną. Jedzenie takie nie będzie dla nas zdrowe.

5-UPRAWIANIE...

Regularny, umiarkowany wysiłek fizyczny jest zalecany wszystkim, bez względu na istniejące schorzenia. Aktywność dobiermy indywidualnie do własnych możliwości. Najważniejsze jest, żeby nie zalegać na kanapie. Nie muszą to być od razu biegi czy siłownia. Moze to będzie na początek wyruszenie do trochę oddalonego sklepu po zdrowe pieczywo lub poranny spacer z psem. Udowodniono naukowo, że osoby aktywne fizycznie są zdrowsze od tych prowadzacych siedzący tryb życia. Dotyczy to także osób otyłych. Ruch mobilizuje cały organizm do lepszego funkcjonowania i daje zdrowie.

6-UNIKANIE...

Odstawiamy to, co nam szkodzi. Często zamiast całkowicie wykluczać dany produkt z diety, powinnismy kontrolować jego ilość. Na przykład sól - jest potrzebna w ilości nie przekraczającej 5 g dziennie dla osób zdrowych. Pamietajmy, że sól znajduje sie we wszystkich gotowych produktach, które kupujemy i zjadamy. Unikajmy więc dosalania potraw. Podobne zalecenia dotyczą tłuszczy, cukrów oraz używek. Alkohol spożywany sporadycznie w ilościach umiarkowanych może mieć korzystne działanie na organizm, ale jego nadmiar na pewno nie wyjdzie nam na  zdrowie.

7-UŚMIECH...

No cóż... wiadomo nie od dziś, że pogodni ludzie żyją dłużej. Ważna jest też życzliwość w stosunku do siebie i okazywana innych. Sa ludzie, którzy potrafia cieszyć się z niewielkich rzeczy. A wolny czas spędzają miło, w gronie przychylnych, radosnych osób. To im pomaga w zachowaniu zdrowia przez całe życie. Bardzo dobre efekty przynosi śmiech. Powoduje dotlenienie mózgu i rozluźnienie napietych mięśni. Jeśli nie masz towarzystwa pozytywnie nastawionych osób, poogladaj komedie i śmiej się głośno :)


Opracowanie D.Woźniak




piątek, 20 maja 2016

Nowa Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej



10 zasad zdrowego żywienia czyli... stawiamy na uregulowanie i urozmaicenie naszego menu
W codziennym żywieniu unikajmy monotonii. Dbajmy o to, aby posiłki które spożywamy, były urozmaicone. Wybierajmy produkty spożywcze z różnych grup żywieniowych ( produkty zbożowe, warzywa i owoce, produkty mleczne, mięso, ryby, jaja i zdrowe tłuszcze) żeby  dostarczyć naszemu organizmowi wielu składników odżywczych. Dzięki temu unikniemy niedoborów składników pokarmowych. Mięso jedzmy w umiarkowanych ilosciach i zastępujmy je jak najczęsciej rybami. Unikajmy słodyczy i używek. Pijmy wodę. Aktywnie spędzajmy czas wolny. 
Ponizej opisałam - 10 zdrowych zasad w/g nowej piramidy żywienia IŻŻ







1. W zgodzie z zegarem biologicznym
Ilość posiłków, które spożywamy w ciągu dnia jest ważna. Ustalmy sobie godziny, w których będziemy jadać posiłki główne i przekąski. Trzymajmy się tych ustalonych pór dnia. Nie skusimy się wtedy na podjadanie między nimi. Powinniśmy pamiętać, że przerwy między posiłkami nie powinny być dłuższe niż 3 - 4 godziny. W przeciwnym razie uczucie mocnego głodu sprzyjać będzie zjadaniu zbyt dużych porcji na raz. Poza tym, organizm nasz lepiej sobie poradzi z trawieniem małych porcji pokarmu. Nie będzie nas męczyć uczucie przepełnienia czy ból brzucha. Unikniemy ospałości i rozleniwienia po posiłku. 


2. Doceńmy w naszej diecie warzywa i owoce
Według najnowszych zaleceń dietetycznych ( patrz: piramida zdrowego żywienia) warzywa i owoce powinny być spożywane do każdego posiłku. Zaleca się zjadanie 3 porcji warzyw i 1 porcję owoców każdego dnia. Dlaczego są tak ważne? Bo są bogate w witaminy i składniki mineralne. Dostarczają niezbędnego błonnika pokarmowego, który reguluje pracę przewodu pokarmowego oraz stężenie cholesterolu we krwi. Warzywa i owoce są tanie i dostępne przez cały rok. Poza wartościami odżywczymi cechują je wysokie walory smakowe. 

3. Produkty zbożowe stanowią ważny składnik naszej diety
Kasze, ryż brązowy, płatki zbożowe, razowe makarony, wypieki z mąki pełnoziarnistej charakteryzują się wysoką wartością odżywczą i powinny stanowić główne źródło energii w diecie człowieka.  Produkty te są bogate w węglowodany złożone, które trawimy stopniowo, wiec powoli podnoszą one poziom glukozy we krwi. Zawierają one dużo błonnika pokarmowego oraz witaminy (głównie B i E)  i składniki mineralne (magnez, żelazo, potas, miedź, cynk).



4. Produkty mleczne w diecie
Mleko i jego przetwory to pełnowartościowe białko. Produkty mleczne są zasobne w witaminy z grupy B, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach A i D. Produkty nabiałowe zawierają wapń potrzebny do budowy kości i zębów oraz dużo innych składników mineralnych: potas, magnez, cynk. Jeśli nie chcemy lub nie możemy pić świeżego mleka, wybierajmy produkty fermentowane: twaróg, jogurty, kefir, maślankę. 

5. Białko pełnowartościowe zwierzęce
Mięso jest bardzo dobrym źródłem pełnowartościowego białka. Zawiera witaminy PP, B1 i B12 oraz łatwo przyswajalnego żelaza (hemowe). Jednak częste jedzenie mięsa i jego przetworów nie jest zdrowe. Mięso powinniśmy zastępować jak najczęściej rybami ( morskie zawierają jod i cenne kwasy omega 3), suchymi nasionami roślin strączkowych. Pełnowartościowego białka dostarczają jaja, które wbrew dotychczasowej opinii zjadane kilka razy w tygodniu nie podnoszą poziomu złego cholesterolu we krwi. Z mięs należy wybierać chude gatunki, ponieważ w nich jest mniejsza zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych niekorzystnych dla zdrowia.

6. Tłuszcze dobre i złe
Nasycone kwasy tłuszczowe (w szczególności zwierzęce) dla naszego organizmu są bardzo niebezpieczne. Prowadzą do chorób układu krążenia, sprzyjają rozwoju otyłości oraz miażdżycy. Unikajmy częstego spożywania  produktów takich jak masło, smalec, boczek, słonina, łój, Trzeba pamiętać że tłuszcze nasycone zawarte są w gotowych produktach: wędlinach, serach, wypiekach, wyrobach cukierniczych. daniach fast food. Tłuszcze zwierzęce zaleca się zastępować tłuszczami roślinnymi, które zawierają jednonienasycone kwasy tłuszczowe  ( oliwa z oliwek), wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-6 i omega- 3 ( olej rzepakowy i olej lniany, orzechy) Oraz kwasy EPA i DHA ( tłuste ryby morskie - tran). Unikajmy tłuszczy trans - powstających w procesie utwardzania tłuszczy płynnych roślinnych. Są one zawarte w twardej margarynie, produktach fast food...



7. Za dużo soli w diecie
Sól jest składnikiem prawie wszystkich produktów spożywczych. Nie zdajemy sobie z tego sprawy, kupując  i zjadając wyroby cukiernicze, konserwy, wędliny, ser żółty, ryby wędzone, orzeszki, paluszki, gotowe dania garmażeryjne, fast foody... Norma spożycia soli dla dorosłego, zdrowego człowieka to 5-6 gram /dzień. Tymczasem kilkakrotnie przekraczamy te dozwolone ilości bo najczęściej dosalamy jeszcze przygotowywane przez siebie potrawy. Sól jest potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu, jednak w nadmiarze obciąża nerki i prowadzi do rozwoju nadciśnienia tetniczego i chorób układu krążenia.

8Jak najmniej cukrów prostych
Biały cukier (sacharoza) to tylko puste kalorie. 1 gram cukru to aż 9 kcal. Produkty bogate w ten składnik nie wzbogacają organizmu w żadne składniki odżywcze. Unikajmy w diecie produktów, które szybko podnoszą poziom glukozy we krwi. Nadmierne spożywanie wyrobów cukierniczych i produktów bogatych w cukier może doprowadzić do rozwoju insulinooporności, otyłości oraz powstawania próchnicy zębów. Do prawidłowego odżywiania i efektywnej pracy wszystkich układów organizmu są potrzebne węglowodany. Ale źródłem energii powinny być pokarmy zawierające węglowodany złożone ( produkty pełnoziarniste zbożowe, warzywa ).



9. Woda zdrowia doda
Organizm człowieka zawiera około70% wody. Woda jest potrzebna każdej żywej komórce. Przy jej udziale zachodzi większość procesów i przemian metabolicznych. Bilans wodny ludzkiego organizmu to 2800ml. wody. Bardzo ważne jest dbanie o prawidłowe nawodnienie. Zaleca się wypijać ok. 1,5 -2 litrów wody dziennie. Pić należy regularnie, małymi łykami, aby woda prawidłowo wchłonęła się do organizmu i została przez nasz organizm wykorzystana, Pijmy wodę źródlaną, słabozmineralizowaną. unikajmy wód tzw. smakowych i płynów odwadniających typu fanta, coca cola, kawa.

10. Alkohol z umiarem
Jeden kieliszek czerwonego wina wypity czasem do posiłku jest ok.  Jednak należy pamiętać, że alkohol to źródło zbędnych kalorii (1 gram alkoholu etylowego dostarcza 7 kcal). U osób, które mają podwyższone wartości trójglicerydów, alkohol sprzyja dalszemu ich wzrostowi. Podnosi też ciśnienie tętnicze krwi. Częste picie alkoholu, nawet w małych ilościach może doprowadzić do uzależnienia.


opracowanie D.Woźniak